HALEN – GESCHIEDENIS

De eerste vermelding van Halen – van het Germaanse halhum d.i. ‘bocht in of van hoogland’ – vinden we terug in een oorkonde van 8 april 741 waarin graaf Robert van Hasbania de ‘villa Halon’ samen met andere goederen aan de abdij van St.-Truiden schenkt. De abdij maakte van Halen de hoofdplaats van een grote domeingroep, waarvan de latere gemeenten Halen, Loksbergen,Linkhout, Schulen, Berbroek en Donk deel uitmaakten.

Na een geschil over de abdij van St.-Truiden tussen de graaf van Loon en de hertog van Brabant, palmde deze laatste Halen in en schonk het in 1206 stadsrechten en –vrijheden.
Halen zou Brabants grondgebied blijven tot aan de Franse Revolutie. Het patronaat en de tienden van de Sint-Pieter-in-de-Banden-parochie bleven tijdens deze periode in handen van het St.-Lambertuskapittel van Luik.
Bij de inrichting van de nieuwe departementen in 1794 werd Halen bij het departement van de Nedermaas (de latere provincie Limburg) gevoegd als compensatie voor Rummen dat aan het Dijledepartement (de latere provincie Brabant) werd toegewezen.

Halen groeide in de 14de eeuw uit tot een ommuurd stadje met een eigen munt, gelegen aan de toen nog bevaarbare Gete, en was de hoofdplaats van een meierij die 19 gemeenten omvatte. Het dagelijks bestuur van de stad was in handen van twee burgemeesters, een rentmeester en een secretaris. Samen met de meier – de vertegenwoordiger van de hertog die tevens het toezicht over de meierij Halen uitoefende – de zeven schepenen en de vijf raadslieden, vormden zij de magistraat van Halen.

Het grensstadje had echter veel te lijden van belegeringen en militaire inkwartieringen. De zware lasten en verwoestingen die deze met zich meebrachten, samen met enkele pestepidemies en de bevoordeling door de hertogen van Brabant van het bijgelegen Diest, zorgden ervoor dat de hier in de 13de tot de 15de eeuw bloeiende lakenhandel geheel verviel. Vanaf het einde van de 16de eeuw was Halen nog slechts een verarmd garnizoensstadje met een beperkte verzorgende functie voor de omringende gehuchten.

De ingebruikneming van de steenweg Hasselt-Diest in 1839, van de spoorweg Diest-Tienen in 1878 en van de tramlijn Halen-Hasselt in 1905 gaf het dorp betere verbindingen met de omliggende steden. Op het einde van de 19de eeuw en in de eerste helft van de 20ste eeuw beleefde Halen een nieuwe opbloei, met vooral kleine familiale bedrijfjes en zelfstandige beroepen. De plaatselijke brouwerijen en de talrijke cafés zorgden voor een druk sociaal en cultureel leven. Sedertdien is Halen uitgegroeid tot een gemeente waar veel pendelaars wonen die in de industriële bedrijven van de omgeving tewerkgesteld zijn. Buiten de woongebieden aan de rand van de Staatsbaan Hasselt-Diest heeft de gemeente zijn landelijk uitzicht gehouden.

Op 19 juli 1985 werd bij wet de titel stad opnieuw toegekend aan de gemeente Halen.

Halen is vooral bekend voor de ‘Slag der Zilveren Helmen’ van 12 augustus 1914, het laatste grote gevecht tussen cavaleriedivisies in West-Europa, tevens de enige Belgische overwinning (zonder hulp van de geallieerden) die tijdens W.O.I werd behaald op het Duitse leger. Dit wapenfeit wordt nog ieder jaar plechtig en met militair eerbetoon herdacht.

Bron: webstek stad Halen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s